winterzonnewende Newgrange
Laten we eerlijk zijn: Ierland staat niet bekend om zijn zonneschijn. “Dat hoef je me niet te vertellen,” horen we je al zeggen.

Maar áls de zon haar gezicht laat zien in Ierland, dan maken we daar iets speciaals van. Kijk maar naar Newgrange, de megalithische megaster van county Meath en de Boyne Valley, waar een winterse zonsopgang niet zomaar just een winterse zonsopgang is.

Het ganggraf van Newgrange is geen standaard begraafplaats. Het werd door een journalist beschreven als een “5000 jaar oud staaltje technisch vernuft”. Ten eerste is het een Unesco Werelderfgoedplaats. Het is ouder dan zowel de Egyptische piramides in Egypte als Stonehenge in Engeland.

Zoals professor M.J. O’Kelly en zijn vrouw Claire ontdekten is het bouwwerk tevens gewijd aan een van de belangrijkste vieringen uit de voor-Christelijke tijd: de winterzonnewende.

Newgrange
Plaatselijke traditie

Het verhaal van de baanbrekende ontdekking van de O’Kelly’s begon niet bepaald met een knal. Integendeel, het begon onschuldig als een lokale anekdote die de twee hoorden terwijl ze Newgrange aan het opgraven waren in de late jaren 1960 (werk waarover zij 14 zomers lang het toezicht hielden).

De drievoudige spiraalvormige steen in de binnenkamer van Newgrange, zo vertelden de plaatselijke bewoners, werd slechts één maal per jaar verlicht door de opkomende zon. En al waren er velen die dit beweerden, niemand had het ooit met eigen ogen gezien. Totdat…

Laat er licht zijn

21 december 1967: staand in het binnenste heiligdom van het ganggraf van Newgrange zag professor M.J. O’Kelly hoe een straal ijl winterzonlicht door het dak over de hoofdingang streek, door de gang kroop en de kamer in een mystieke gouden gloed baadde.

Het was de eerste winterzonnewende aanschouwd door iemand in Newgrange in meer dan 5000 jaar.

Een familieaangelegenheid

De bekendheid van het fenomeen van de zonnewende in Newgrange is sinds die tijd enorm gegroeid en tegenwoordig verzamelt zich ieder jaar een massa mensen buiten Newgrange. De gelukkigen die de grafkamer binnen mogen gaan, worden geselecteerd middels een loting. Als ze de mazzel hebben een toegangskaart te winnen, reizen mensen uit de hele wereld hierheen.

Eve O’Kelly, dochter van de O’Kelly’s, was een van de gelukkigen.

“Het is een bijzondere en spirituele ervaring,” zegt Eve. “Of de zon schijnt of niet, aanwezig zijn in Newgrange tijdens de winterzonnewende ter ere van het omslaan van het jaar en de terugkeer van de zon precies zoals mensen het 5000 jaar geleden ook zagen, is een uitzonderlijke ervaring.”

“Duizenden jaren in de toekomst”

Niet verwonderlijk, zoals Eve beweert, krijg je door het aanwezig zijn bij zo’n indrukwekkend schouwspel nog meer respect voor onze voorouders.

“Het is ontzagwekkend te bedenken dat onze voorouders zoveel wisten over techniek en astronomie en dat ze in staat waren om iets te bouwen dat bouwkundig nog steeds stevig staat en waar de zon nog duizenden en duizenden jaren één keer per jaar binnen zal komen.”

We zeiden het al, Ierland staat niet bekend om zijn zonneschijn, maar áls die zon zich laat zien…

Newgrange feiten

Waar: Donore, county Meath

Gps-coördinaten: Breedte 53,694567 Lengte -6,4463

Leeftijd: Ongeveer 5000 jaar